Indrukwekkende herdenking Holten

HOLTEN - Met een korte maar indrukwekkende plechtigheid zijn op 15 augustus de slachtoffers herdacht van de ‘vergeten’ oorlog in Nederlands-Indië. Bij het monument aan de Molenbelterweg waren er speeches, muziek en de minuut stilte. Gelukkig voor de tweede generatie wordt deze herdenking steeds belangrijker en grootser, want het persoonlijke leed is nog dagelijks voelbaar. 

Hanneke Kroon en Frederiek Wichers zijn de initiatiefnemers van deze herdenking die dit jaar voor de vierde keer wordt gehouden. “Wij vinden het belangrijk dat de verhalen niet verloren mogen gaan en dat men zich blijft herinneren dat er aan de andere kant van de wereld veel slachtoffers vielen tijdens de tweede wereldoorlog”, zeggen beiden. Het steekt dat er veel aandacht is voor de 4 mei herdenking. Overigens zeer terecht, maar dat de oorlog in Nederlands-Indië onderbelicht blijft is gezien de vele wreedheden en ontberingen die de mannen, vrouwen en kinderen ondergingen niet terecht. Dat ook de tweede generatie de gevolgen ondervindt blijkt uit het persoonlijke verhaal van Frederiek Wichers. Na haar welkomstwoord aan de belangstellenden vertelt ze: “De impact van wat de eerste generatie heeft meegemaakt en hoe lang daar ook door henzelf over gezwegen is, heeft grote invloed gehad op de tweede generatie, ik behoor tot die tweede generatie”. Haar moeder met enkele familieleden brachten jaren door in het Jappenkamp. En het is belangrijk dat hetgeen er daar is gebeurd wordt verteld. “Omdat ik met ieder verhaal steeds beter begrijp hoe die oorlog mijn moeder maar ook mij beïnvloed heeft”.

Een zelfde verhaal vertelt de Holtense Leny Kubbe. Haar vader kwam in het leger terecht en werd samen met zijn broer te werk gesteld aan de Birma spoorlijn. “De verschrikkingen en wreedheden die hij onderging kwamen na de oorlog, inmiddels met het gezin in Nederland, regelmatig tot uiting in driftbuien en depressies, die ik niet begreep” vertelt Leny. “Uiteindelijk zijn als gevolg van zijn negatieve stemmingen, ik en mijn broers en zussen allemaal op zeer jonge leeftijd het huis uit gegaan. Helaas zijn wij ook tweede generatie slachtoffers”, eindigt Leny haar verhaal. Er volgt een taptoe, een minuut stilte en namens de gemeente worden er bloemen gelegd door wethouder Ben Beens die het woord neemt. Ook hij benadrukt dat de verschrikkingen in voormalig Nederlands-Indië nog doorgingen terwijl er hier feest werd gevierd. “En daarom is het goed dat vandaag, op 15 augustus de slachtoffers uit deze oorlog worden herdacht”.

Maar wat hebben we er van geleerd gaat Ben Beens verder en haalt de huidige situatie in de Oekraïne aan. “Het lijkt wel of er van het verleden niet geleerd wordt. Samenleven, ook als landen en werelddelen blijft een dynamisch proces. En daar moet aan gewerkt worden” vervolgt Ben. “En daar moet ook van tijd tot tijd bij worden stilgestaan. En daarom ben ik blij dat we hier zijn en dat deze herdenking in Holten plaats kan vinden en dat we blijven werken aan samenleven in vrede”. Een mooie afsluiting van een indrukwekkende bijeenkomst die meer belangstellenden verdiend. Ook daar moet aan gewerkt worden.

door Coen van Hoevelaak